ناخن جویدن و راهکارهای مقابله با آن

این عمل یک نوع عادت است که در اثر پیامد خوشایندی که برای کودک ایجاد می شود، ادامه پیدا می کند. از جمله پیامدهای خوشایندی که کودک برای رسیدن به آن به این عمل دست می زند، کاهش یافتن فشارهای عصبی و تنش های روزانه است. کودک سعی می کند به کمک این عمل با هیجانات و بحران های عاطفی درونی اش به مقابله بر خیزد. در واقع این عمل، راهی برای رهایی از تنش و استرس و دست یابی به آرامش landscape-1468266710-nail-bitingمی باشد.

بسیاری از کودکان و نوجوانان برای ترک این عادت، تلاش فراوانی می کنند ولی غالباً کوشش و تلاش آن ها بی نتیجه می ماند.

کودکی که تحت فشارهای  محیطی از قبیل: انتظارات نامعقول والدین، انضباط شدید، بازخواست های پی در پی و… قرار می گیرد، از آنجایی که توان مقابله با آن ها را ندارد، دچار اضطراب می شود.

در اغلب موارد والدین نیز به کمک کودک آمده و به راه هایی از قبیل بستن ناخن، تلخ کردن انگشتان، تمسخر، تهدید، تنبیه و… متوسل می شوند که این رفتارها به تنهایی ارزش درمانی ندارد بلکه ممکن است ناراحتی را تشدید کند.

چیزی که در اینجا حائز اهمیت است این است که آنچه باید با آن مبارزه کرد عمل ناخن جویدن نیست بلکه علتی است که به موجب آن کودک دست به جویدن ناخن هایش می زند به عبارتی، درمان اساسی با شناخت علت بیماری و رفع اضطراب، هیجان و ناراحتی کودک عمل خواهد بود. لذا درمان باید ریشه ای و با درک مسایل مختلف کودک مبتلا صورت پذیرد.

ناخن جويدن، يك اختلال عادتي است كه اغلب در كودكان و گاهي در بزرگسالان بروز مي كند.
افراد مبتلا به اختلال هنگام جويدن ناخن متوجه عمل خود نيستند.

بعضي از افراد مبتلا، به جويدن ناخن و بعضي ديگر به جويدن اطراف ناخن مي پردازند و عده اي نيز هر دو عمل را انجام مي دهند.

درمان کودکان:

– عادات واکنشی تهدید کننده را از همان کودکی در نظر بگیرید و از اعمال و اشتباههای رایجی از قبیل تهدید کردن، مجازات کردن و مواخذه کردن خود داری کنید.

– سعی نکنید تحریکات دهنی و ترس دائم را در کودک که بین میل به درمان و جویدن ناخن قرار گرفته است ایجاد نمایید.

– اورا طوری تربیت نمایید که فعال، پرانرژی،شجاع ومتکی به خود باشد وازلحاظ جسمی قوی پرورش یابد. برای دستیابی به این هدف می توانید او را به ژیمناستیک، ورزش و رفت و آمد با دوستان تشویق کنید.

– سعی نکنید روی ناراحتی او انگشت بگذارید. هنگامی که این ناراحتی از بین رفت احساسی رضایت خود را به او نشان دهید و به خاطر اراده و عاقل بودنش به او تبریک بگویید.

– از بستن دست کودک که ممکن است نتیجه ای آنی داشته باشد ولی صدمه آخرین است بپرهیزید.

– گاهی کودک را وادارید که کاغذی پاره کند.

– رفتارمادرانه و مهرورزی را درباره ی او پیاده کنیم.

– به کودک امنیت زیستی ، روانی ، عاطفی ، اجتماعی بدهید.

– برخی اوقات کودک را تشویق کنید که به کنترل اعمالش بپردازد وبر خود مسلط گردد.

– در شرایطی که ناخن جویدن از شدت بالایی برخورداراست، استفاده از چارت رفتاری بسیار کمک کننده است، که در این شرایط حتما” از یک روانشناس کمک بگیرید.

– عوامل بیرونی که منجر به تکرار و یا شروع ناخن جویدن می شود بررسی کنید گاهی با کاهش ومدیریت آن عوامل ناخن جویدن هم کاهش می یابد و از بین می رود.

– کوتاه کردن ناخن‌هاى بلند به کودکان در زمينه ترک اين عادت بسيار کمک مى کند. ناخن هاى کوتاه شده کمتر جويده مى شوند، سعى کنيد هرچند روز يک بار ناخن هاى کودک را بگيريد و سوهان بزنيد.

والدين چه كارهايي را نبايد انجام دهند:

۱- سرزنش، تهديد، تنبيه و تحقير كودك هيچ اثر درماني نخواهد داشت بلكه اين عادت را تشديد مي كند.

۲- ماليدن داروهاي تلخ و بدمزه فلفل، رنگ و… براي ترك ناخن جويدن موثر نبوده بلكه با ايجاد احساس گناهكاري و اضطراب در فرد سبب مي شود بيشتر به اين عمل بپردازد.

۳- در كودك ايجاد ترس نكنند زيرا اين عمل باعث تشديد ناخن جويدن و همچنين اختلالات ديگري مي شود.

فرزانه حسن زاده نمین. روانشناس کودک و نوجوان