روش صحیح دستور دادن به کودک

دستور دادن:

یکی از شایع ترین مشکلات در بین خانواده ها، روش دستور دادن به کودک است به طوری که کودک آن را به خوبی درک کرده و اجرا کند.

دستورهایی که معمولا موثر واقع نمی شوند دارای یکی از خصوصیات زیر هستند:

دستورهای زنجیره ای:

دستورهایی هستند که پشت سر هم به کودک داده می شود و کودک توانایی به خاطر سپردن تمام آنها را ندارد. بنابراین برخی از آنها را فراموش کرده و انجام نمی 550_102017259دهد.

مانند: لباست را بپوش، دندانهایت را مسواک بزن، موهایت را شانه کن و بعد بیا صبحانه بخور.

بهتر است این دستورها را به بخشهای کوچک تقسیم کرده و هر کدام را به تنهایی از کودک درخواست کرد.

دستورهای مبهم:

دستورهایی هستند که برای کودک واضح و روشن نیستند و به خوبی نمی توانند منظور گوینده را منتقل کنند. به عنوان مثال هنگامی که ما انتظار داریم بچه ها بدون درگیری و خشونت با هم بازی کنند و دعوا نکنند ولی فقط به آنها بگوییم (( بچه های خوبی باشید)).

کودک ممکن است نداند از او چه خواسته شده است و باید چه کار کند که از نظر والدین بچه خوبی باشد؟ این دستورها مبهم می باشند، بنابراین بهتر است به صورت مشخص و اختصاصی به آنها بگوییم: (( با اسباب بازی هایتان با هم و به آرامی بازی کنید)).

دستورهای پرسشی:

در این گونه دستورها از کودک سوال می شود که: آیا دوست دارد که این کار را انجام دهد؟ مثلا، آیا دوست داری که اتاقت را تمییزکنی؟ که ممکن است یک کودک لجباز به راحتی بگوید نه دوست ندارم.

در اینگونه دستورها ما به بچه حق انتخاب می دهیم. پس دور از انتظار نیست که او آن را انجام ندهد.

دستورهایی که به دنبالش دلیل و منطق آورده می شود:

مانند: زود باش اتاقت را مرتب کن چون امشب مهمان داریم و از این که خانه نا مرتب باشد نگران و عصبانی می شوم.

در این مثال ممکن است کودک دستور اصلی را فراموش کند، بنابراین بهتراست که دستور به این شکل باشد: امشب مهمان داریم و خانه نامرتب من را نگران و عصبانی می کند پس لطفا هر چه سریعتر وسایلت را جمع کن.

یعنی اول توضیح داده بعد دستورمورد نظرگفته شود.

روش دستوردادن موثر:

نزدیک کودک بروید، تا حد چشم های کودک خم شوید و با او تماس چشمی برقرار کنید و فاصله شما در زمان دستوردادن به اندازه فاصله یک دست باز باشد( یعنی به فاصله شانه تا نوک انگشتان) وبرای کودک به طور دقیق مشخص کنید و بگویید چه کار کند.

نکات مهم در زمان دستوردادن:

  1. هر چه تعداد دستورها کمتر باشد، موثرتر بوده و کودک بهتر متوجه شده و سریعتر آنرا اجرا می کند.
  2. دستوری که به کودک داده می شود باید مشخص، خاص و روشن باشد.
  3. دستورها باید بیشتر به شکل مثبت باشند. مثلا به جای گفتن بلند صحبت نکن بگویید: آرام صحبت کن.
  4. با صدای محکم وقاطع با کودک صحبت کرده و بگویید که چه کار باید بکند، اما نباید در کلامتان خشونت وجود داشته باشد.
  5. به اطاعت از دستور پاداش دهید.
  6. دستورها باید در حد سن وفهم و توانایی های کودک باشد.

 

سعی کنید دستورها با تهدید همراه نباشند و با لحن خوب و قاطع گفته شوند.

نکته:

اگر کودک در شرایطی است که نمی تواند دستورهای ما را انجام دهد، بهتر است به زمان دیگری موکول گردد و اصلا درخواست نگردد.

مثلا: کودک در حال دیدن کارتون مورد علاقه اش می باشد و ما به او می گوییم: بلند شو کتاب هایت را مرتب کن.

عدم رعایت دستور از جانب کودک دلیل بر لجبازی او نیست. احتمال دارد که متوجه منظور شما نشده باشد، پس دستورخود را دوباره با توجه به روشهای ذکر شده برای او تکرار کنید.

مطمئن باشید در صورت رعایت و تمرین موارد فوق، کودکتان دستورهای شما را بهترانجام خواهد داد.

گردآورنده: فرزانه حسن زاده نمین